Hoeveel overdrachtsbelasting betaal ik voor een woning in 2026?
Waarmee kan ik u helpen?
Uitgebreide uitleg, checklist en bronnen
Bij aankoop van een Nederlandse woning voor eigen langdurige bewoning geldt in 2026 meestal 2% overdrachtsbelasting, of de startersvrijstelling als u aan alle voorwaarden voldoet. Voor een woning die geen hoofdverblijf wordt geldt sinds 1 januari 2026 8%. Controleer de situatie per koper met de notaris.
Op deze pagina
- Bepaal wat en wanneer u verkrijgt
- Kies het toepasselijke tarief
- Controleer alle vrijstellingsvoorwaarden
- Toets de volledige woningwaarde
- Regel de verklaring vóór overdracht
- Controleer afrekening en bijzondere gevallen
- Bijzondere gevallen vooraf met de notaris bespreken
- Uw checklist
- Veelgestelde vragen
- Bronnen en verdere uitleg
Bepaal wat en wanneer u verkrijgt
Deze voorbereiding gaat over de gewone aankoop van een bestaande Nederlandse woning via de notaris. Noteer de datum van de notariële levering: niet de datum van het koopcontract, maar het verkrijgingsmoment bepaalt de relevante leeftijd en jaargrens. Nieuwbouw met btw, economische eigendom, schenking of gemengd gebruik vragen afzonderlijke beoordeling.
Kies het toepasselijke tarief
In 2026 geldt 2% voor de woning waarin u zelf voor langere tijd gaat wonen, als geen startersvrijstelling geldt. Voor een tweede, vakantie- of verhuurwoning geldt 8%. Andere onroerende zaken, zoals bedrijfspanden en apart verkregen garages, vallen in beginsel onder 10,4%. Dit zijn tarieven voor 2026; een aangekondigd voorstel voor later is geen geldend tarief.
Controleer alle vrijstellingsvoorwaarden
Voor de startersvrijstelling moet u bij verkrijging minstens 18 en nog geen 35 zijn, zelf voor langere tijd in de woning gaan wonen, de vrijstelling nooit eerder hebben gebruikt en binnen de woningwaardegrens blijven. Een eerdere koopwoning sluit u niet uit als u de vrijstelling nog niet gebruikte. Beoordeel iedere koper apart: één koper kan vrijgesteld zijn terwijl de andere 2% over zijn of haar aandeel betaalt.
Toets de volledige woningwaarde
De woningwaarde mag in 2026 niet hoger zijn dan €555.000. Het gaat om de volledige marktwaarde, meestal de koopsom, inclusief bijbehorende tuin, schuur of garage; niet alleen uw eigen aandeel. Bij erfpacht telt de gekapitaliseerde canon mee. Twee kopers van elk de helft van een woning van €600.000 voldoen dus niet aan de waardegrens, ook al betaalt ieder €300.000.
Regel de verklaring vóór overdracht
Geef de notaris geboortedata, eigendomsaandelen, eerder gebruik van de vrijstelling, voorgenomen bewoning en waardestukken. Voor de vrijstelling moet de ondertekende officiële verklaring vóór de overdracht bij de notaris zijn; deze kan ook in de leveringsakte staan. Ook voor het 2%-tarief is een verklaring nodig. Een eigen checklist of algemene brief vervangt de officiële verklaring niet.
Controleer afrekening en bijzondere gevallen
Bij de gewone notariële aankoop verzorgt de notaris aangifte en betaling. Controleer de afrekening en bewaar akte en verklaring. Bespreek vooraf verhuur van een deel, gemengd gebruik, onverwachte verhindering om zelf te wonen of een later aangekochte aanhorigheid. Een bijbehorende aankoop binnen 12 maanden kan de waardegrens alsnog overschrijden en de vrijstelling aantasten; er zijn uitzonderingen. Vraag bij twijfel de notaris of gerichte hulp via onze aanvraagroute.
Bijzondere gevallen vooraf met de notaris bespreken
U hoeft de startersvrijstelling niet te gebruiken: u kunt nu 2% betalen en de vrijstelling voor een latere aankoop bewaren, mits u dan nog aan alle voorwaarden voldoet. Bewoont u zelf langdurig minstens 90% van de woning en verhuurt u hoogstens 10%, dan kan de vrijstelling voor de hele woning gelden. Anders is het verhuurde woningdeel in 2026 in beginsel belast met 8%; een bedrijfsdeel met 10,4%. Bij een combinatie van winkel en bovenwoning wordt het woongedeelte afzonderlijk getoetst. Een onvoorziene gebeurtenis tussen koop en levering, zoals scheiding of overlijden, kan een uitzondering op zelfbewoning mogelijk maken; de verklaring moet vóór levering bij de notaris zijn. Krijgt u vóór levering de beschikking over de woning om te verbouwen, laat dan de mogelijke economische eigendom beoordelen. Passeert de leveringsakte binnen zes maanden na die terbeschikkingstelling, dan geldt daarvoor de beschreven uitzondering; bij een langere periode kunnen afzonderlijke aangiften voor economische en juridische eigendom nodig zijn. Neem geen vroege sleuteloverdracht aan zonder deze controle.
Uw checklist
Maak uw voorbereidingInvullen en bewaren · Word
Vink af wat u hebt gecontroleerd of verzameld. Schrijf erbij wat nog ontbreekt en neem uw overzicht mee naar een gesprek.
Zonder opslaan in Mijn overzicht: uw invoer blijft alleen in dit scherm. Download vóór u weggaat; sluiten of herladen wist de invoer. Vul geen BSN, wachtwoorden of onnodige persoonsgegevens in.
Wat heeft u nog nodig voor uw volgende stap?
Punt 1 / 6 · Waar staat u met dit punt?
Notariële verkrijgingsdatum
Dit overzicht volgt uw eigen antwoorden. Het is geen beoordeling van uw recht of garantie dat uw dossier compleet is.
Uw keuzes blijven hier. Bewaren of downloaden doet u zelf via de knoppen hieronder.
Alle gegevens, notities en tijdlijn bekijken
Uw tijdlijn en bewijsstukken
Zet gebeurtenissen en contactmomenten onder elkaar. Noteer waar u het bewijs bewaart; uploaden is niet nodig.
Wat zet ik in mijn tijdlijn?
Noteer wat er gebeurde, wanneer, welke reactie u kreeg en waar u een brief, bericht of foto terugvindt. Is een datum onzeker? Schrijf dat erbij.
Wordt mijn bewijs meegestuurd?
Nee. U noteert alleen waar u het bewijs bewaart. Er worden geen bestanden geüpload of automatisch verstuurd.
Hoe bewaar ik mijn tijdlijn?
Uw invoer wordt niet automatisch bewaard. Kies Bewaar en ga later verder om deze voorbereiding, inclusief uw tijdlijn, in Mijn overzicht op te slaan. Wacht op de bevestiging en bewaar nieuwe wijzigingen opnieuw. U kunt ook zonder account een Word-bestand downloaden.
Maximaal 20 gebeurtenissen. Kies bij een gebeurtenis een andere positie om de volgorde te wijzigen.
0 / 6 · Gecontroleerd of verzameld
Noteer per gebeurtenis: datum, wat er gebeurde en waar u het bewijs terugvindt. Bijvoorbeeld: 3 oktober — brief ontvangen — map met post.
Beschrijf uw gewenste oplossing. Bijvoorbeeld: uitleg over een inhouding en terugbetaling van het bedrag dat nog openstaat.
Bijvoorbeeld: welk document ontbreekt, wie kan dat geven en welke stap moet ik eerst zetten?
Neem datum en herkomst over. Is de termijn onbekend? Noteer dat en controleer hem meteen; dit hulpmiddel berekent of bewaakt geen termijnen.
Na uw gesprek
Dit zijn uw eigen notities. Controleer afspraken met de ander; dit verslag bewijst niet dat de ander akkoord is.
Dit is uw eigen voorbereiding, geen ingediend verzoek, bezwaar of juridisch beoordeeld document. Een vinkje bevestigt alleen uw eigen voortgang. Controleer de juiste procedure en termijn in de originele brief.
Bewaar en ga later verder
Invoer wissen
Download eerst wat u wilt bewaren. Wissen kan niet ongedaan worden gemaakt.
- Notariële verkrijgingsdatum
- Gebruik van de woning
- Leeftijd en eerder gebruik per koper
- Volledige waarde inclusief erfpacht
- Verklaring vóór overdracht
- Afrekening en bijzondere omstandigheden
Veelgestelde vragen
We kopen samen voor €600.000. Telt €300.000 per persoon voor de vrijstelling?
Nee. Voor de waardegrens telt de volledige woningwaarde. Een woning van €600.000 ligt boven de grens van €555.000 in 2026. Als u er beiden zelf voor langere tijd gaat wonen, geldt in de gewone situatie 2% over ieders aandeel.
Bronnen en verdere uitleg
Belastingdienst — voorwaarden startersvrijstellingBelastingdienst — tarieven overdrachtsbelastingBelastingdienst — hoe betaalt u overdrachtsbelastingRijksoverheid — vrijstelling overdrachtsbelastingInhoud gecontroleerd op . Deze uitleg helpt u op weg. Voor een persoonlijke beoordeling van uw zaak kunt u een advocaat raadplegen. Lees hoe wij onze bronnen kiezen en de informatie bijhouden.