Hoe vergelijk ik fictief en werkelijk rendement in box 3?
Waarmee kan ik u helpen?
Uitgebreide uitleg, checklist en bronnen
Voor Nederlandse box 3 vergelijkt u niet alleen rente of één verliesgevende belegging. Het werkelijk rendement gaat over het hele box 3-vermogen en het kalenderjaar. De Belastingdienst gebruikt de voordeligste toegestane uitkomst. Deze voorbereiding berekent geen persoonlijke aanslag.
Op deze pagina
Kies jaar en situatie
Noteer belastingjaar, soort aanslag en eventuele brief. Deze uitleg betreft Nederlands privévermogen in box 3. De eigen hoofdwoning en ondernemingsvermogen hebben andere regels. Buitenlands vermogen, emigratie of onduidelijke indeling vragen afzonderlijke beoordeling.
Verzamel twee soorten gegevens
Verzamel voor fictief rendement de waarden van banktegoeden, overige bezittingen en schulden op 1 januari. Verzamel daarnaast jaaroverzichten, rente, dividend, huur, aan- en verkopen en waardeveranderingen over het hele kalenderjaar. Alleen een eindjaarsaldo of gerealiseerde verkoopwinst is onvoldoende.
Controleer fictief rendement
Bij fictief rendement gelden per belastingjaar percentages per vermogenssoort, een schuldendrempel en heffingsvrij vermogen. Gebruik de officiële berekening voor dat jaar. De voorlopige aanslag 2026 gebruikt fictief rendement; de percentages voor banktegoeden en schulden worden pas begin 2027 definitief. Werkelijk rendement is pas na afloop van 2026 bekend.
Bereken werkelijk rendement volledig
Werkelijk rendement omvat inkomsten én waardestijgingen of -dalingen, ook zonder verkoop en bij vermogen dat u gedurende het jaar krijgt. Er is hierbij geen heffingsvrij vermogen. Winst en verlies tellen binnen hetzelfde kalenderjaar samen; een negatief totaal wordt nul en kan niet naar een ander jaar. Kosten zijn meestal niet aftrekbaar. Rente op box 3-schulden is een uitzondering; voor een gemelde investering die de WOZ-waarde verhoogt gelden bijzondere voorwaarden. Vanaf 2026 kan ook een bijtelling voor eigen gebruik van een tweede onroerende zaak gelden: houd gebruiks-, verhuur- en onbruikbare verbouwingsdagen bij. Voor die bijtelling kunt u kiezen tussen de jaarlijkse economische huurwaarde en 5,06% van de WOZ-waarde, naar rato van de dagen waarop u de zaak zelf kunt gebruiken. Voor 2026 gebruikt u de WOZ-peildatum 1 januari 2025. Ook beschikbare dagen waarop u er feitelijk niet bent tellen mee; verhuurde/verpachte dagen en onbruikbare bouw- of verbouwingsdagen niet.
Kies de juiste officiële route
Vanaf belastingjaar 2025 geeft u werkelijk rendement desgewenst door in de aangifte inkomstenbelasting. Voor 2024 of eerder gebruikt u de Opgaaf werkelijk rendement, maar controleer eerst of u voor dat jaar mag meedoen en welke termijn uw brief noemt. Niet ieder oud jaar staat automatisch open. De voorlopige aanslag 2026 houdt nog geen rekening met werkelijk rendement; vergelijking volgt bij de aangifte 2026.
Belastingdienst — fictief rendement ↗
Belastingdienst — werkelijk rendement ↗
Belastingdienst — voorlopige aanslag box 3 2026 ↗
Belastingdienst — jaargebonden checklist werkelijk rendement ↗
Bewaar bewijs en controleer de uitkomst
Vul de officiële aangifte of opgaaf volledig in; de Belastingdienst kiest de voordeligste uitkomst. Controleer fiscale-partnergegevens en bewaar berekening en onderliggende stukken lokaal. Een lagere uitkomst opent niet automatisch een verlopen bezwaartermijn. Raadpleeg bij onduidelijke waardering, buitenlandse bezittingen of een verlopen termijn een belastingadviseur of onze hulpaanvraagroute.
Belastingdienst — werkelijk rendement ↗
Belastingdienst — jaargebonden checklist werkelijk rendement ↗
Uw checklist
Maak uw voorbereidingInvullen en bewaren · Word
Vink af wat u hebt gecontroleerd of verzameld. Schrijf erbij wat nog ontbreekt en neem uw overzicht mee naar een gesprek.
Zonder opslaan in Mijn overzicht: uw invoer blijft alleen in dit scherm. Download vóór u weggaat; sluiten of herladen wist de invoer. Vul geen BSN, wachtwoorden of onnodige persoonsgegevens in.
Wat heeft u nog nodig voor uw volgende stap?
Punt 1 / 6 · Waar staat u met dit punt?
Belastingjaar en brief
Dit overzicht volgt uw eigen antwoorden. Het is geen beoordeling van uw recht of garantie dat uw dossier compleet is.
Uw keuzes blijven hier. Bewaren of downloaden doet u zelf via de knoppen hieronder.
Alle gegevens, notities en tijdlijn bekijken
Uw tijdlijn en bewijsstukken
Zet gebeurtenissen en contactmomenten onder elkaar. Noteer waar u het bewijs bewaart; uploaden is niet nodig.
Wat zet ik in mijn tijdlijn?
Noteer wat er gebeurde, wanneer, welke reactie u kreeg en waar u een brief, bericht of foto terugvindt. Is een datum onzeker? Schrijf dat erbij.
Wordt mijn bewijs meegestuurd?
Nee. U noteert alleen waar u het bewijs bewaart. Er worden geen bestanden geüpload of automatisch verstuurd.
Hoe bewaar ik mijn tijdlijn?
Uw invoer wordt niet automatisch bewaard. Kies Bewaar en ga later verder om deze voorbereiding, inclusief uw tijdlijn, in Mijn overzicht op te slaan. Wacht op de bevestiging en bewaar nieuwe wijzigingen opnieuw. U kunt ook zonder account een Word-bestand downloaden.
Maximaal 20 gebeurtenissen. Kies bij een gebeurtenis een andere positie om de volgorde te wijzigen.
0 / 6 · Gecontroleerd of verzameld
Noteer per gebeurtenis: datum, wat er gebeurde en waar u het bewijs terugvindt. Bijvoorbeeld: 3 oktober — brief ontvangen — map met post.
Beschrijf uw gewenste oplossing. Bijvoorbeeld: uitleg over een inhouding en terugbetaling van het bedrag dat nog openstaat.
Bijvoorbeeld: welk document ontbreekt, wie kan dat geven en welke stap moet ik eerst zetten?
Neem datum en herkomst over. Is de termijn onbekend? Noteer dat en controleer hem meteen; dit hulpmiddel berekent of bewaakt geen termijnen.
Na uw gesprek
Dit zijn uw eigen notities. Controleer afspraken met de ander; dit verslag bewijst niet dat de ander akkoord is.
Dit is uw eigen voorbereiding, geen ingediend verzoek, bezwaar of juridisch beoordeeld document. Een vinkje bevestigt alleen uw eigen voortgang. Controleer de juiste procedure en termijn in de originele brief.
Bewaar en ga later verder
Invoer wissen
Download eerst wat u wilt bewaren. Wissen kan niet ongedaan worden gemaakt.
- Belastingjaar en brief
- Waarden op 1 januari
- Alle jaarinkomsten en waardeveranderingen
- Kostenuitzonderingen en eigen gebruik
- Juiste aangifte of opgaaf
- Berekening en bewijs bewaard
Veelgestelde vragen
Mag ik alleen het verlies op mijn aandelen opgeven?
Nee. Werkelijk rendement ziet op het totale box 3-vermogen in hetzelfde kalenderjaar. Ontvangen rente en andere opbrengsten kunnen het verlies compenseren. Een negatief totaal wordt nul; verlies doorschuiven naar een ander jaar mag niet.
Bronnen en verdere uitleg
Belastingdienst — fictief rendementBelastingdienst — werkelijk rendementBelastingdienst — voorlopige aanslag box 3 2026Belastingdienst — jaargebonden checklist werkelijk rendementInhoud gecontroleerd op . Deze uitleg helpt u op weg. Voor een persoonlijke beoordeling van uw zaak kunt u een advocaat raadplegen. Lees hoe wij onze bronnen kiezen en de informatie bijhouden.