Ongehuwd samenwonen: wat moet ik juridisch regelen?
Waarmee kan ik u helpen?
Uitgebreide uitleg, checklist en bronnen
Leg vóór het samenwonen vast wie wat bezit en betaalt, en wat er gebeurt bij vertrek of overlijden. Een samenlevingscontract is geen huwelijk en vervangt geen testament, ouderlijk gezag of pensioenaanmelding.
Conceptbrief — zelf aanvullen
Controleer feiten en ontvanger. De gevraagde reactiedatum is geen automatische wettelijke termijn; bewaar verzendbewijs.
Bewerk uw conceptWord
Uw wijzigingen blijven in deze pagina en worden niet automatisch opgeslagen of verstuurd. Vul alle blokhaken aan.
Op deze pagina
Wat regelt samenwonen niet vanzelf?
Samenwonen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap schept niet vanzelf een huwelijksgemeenschap, wettelijk erfrecht voor de partner of partneralimentatie na uiteengaan. Algemene contract-, eigendoms- en ouderregels gelden wél. Een overeenkomst kan onderlinge verplichtingen regelen; bestaande contracten, schuldeisers en kinderrechten verdwijnen daardoor niet. Bespreek ook verlies van inkomen door zorgtaken.
Rijksoverheid · Samenlevingscontract ↗
Rijksoverheid · Verschillen huwelijk en samenlevingscontract ↗
Hoe regelen we geld, woning en schulden?
Maak een beginlijst van eigen en gezamenlijke bezittingen, schulden en bijdragen. Leg huishoudkosten, sparen, grote aankopen en vergoedingen voor inbreng in de woning vast. Een en/of-rekening maakt het saldo niet vanzelf ieder voor de helft eigendom: herkomst, bestemming en afspraken tellen. Een onderlinge afspraak ontslaat niemand uit een gezamenlijke lening; vraag daarvoor de bank. Controleer bij huur wie huurder is.
Wat gebeurt er bij overlijden?
Een ongehuwde partner is niet alleen door samenwonen wettelijk erfgenaam. Bespreek afzonderlijke testamenten, kinderen en eventueel een verblijvingsbeding voor gezamenlijke goederen. Dat beding is geen algemene erfstelling. Laat beoordelen wie na overlijden de woning kan blijven gebruiken en hoe een uitkoop wordt betaald. Het eigen aandeel van de overlevende is niet automatisch onderdeel van de nalatenschap.
Hoe controleer ik pensioen en belasting?
Vraag elke pensioenuitvoerder welke partnerdefinitie, bewijsstukken en aanmelding gelden; een notariële akte alleen garandeert geen dekking. Fiscaal partnerschap kan bij hetzelfde BRP-adres ook zonder contract ontstaan, bijvoorbeeld door een gezamenlijk kind of eigen woning. Met een notarieel contract en meerderjarigheid kan het eveneens ontstaan. Controleer de ingangsdatum en toeslagen apart: voordeel is niet gegarandeerd.
Wat moet ik voor kinderen regelen?
Een samenlevingscontract regelt niet de erkenning of het gezag over een kind. Erkenning op of na 1 januari 2023 geeft meestal automatisch gezamenlijk gezag met de moeder, maar er zijn uitzonderingen, zoals vervangende rechterlijke toestemming of een gezamenlijke verklaring voor alleen gezag van de moeder. Bij eerdere erkenning ontstaat het niet door deze wijziging. Controleer akten en gezag; onderhoud van kinderen blijft een eigen verplichting.
Hoe maken en wijzigen we de afspraken?
U kunt zelf afspraken opschrijven, maar een notariële overeenkomst kan nodig zijn voor bepaalde regelingen. Neem identiteitsgegevens, bestaande akten, woningstukken en uw wensen mee. Vraag vooraf een gespecificeerde offerte, bespreek de gevolgen en teken beiden pas na begrip. De notaris bewaart de akte; vraag zo nodig een afschrift. Regel wijziging, opzegging, afrekening, vertrektermijn en geschillen, en herzie bij kind, woningkoop of huwelijk.
Uw checklist
Maak uw voorbereidingInvullen en bewaren · Word
Vink af wat u hebt gecontroleerd of verzameld. Schrijf erbij wat nog ontbreekt en neem uw overzicht mee naar een gesprek.
Zonder opslaan in Mijn overzicht: uw invoer blijft alleen in dit scherm. Download vóór u weggaat; sluiten of herladen wist de invoer. Vul geen BSN, wachtwoorden of onnodige persoonsgegevens in.
Wat heeft u nog nodig voor uw volgende stap?
Punt 1 / 6 · Waar staat u met dit punt?
Eigendom, inbreng en schulden
Dit overzicht volgt uw eigen antwoorden. Het is geen beoordeling van uw recht of garantie dat uw dossier compleet is.
Uw keuzes blijven hier. Bewaren of downloaden doet u zelf via de knoppen hieronder.
Alle gegevens, notities en tijdlijn bekijken
Uw tijdlijn en bewijsstukken
Zet gebeurtenissen en contactmomenten onder elkaar. Noteer waar u het bewijs bewaart; uploaden is niet nodig.
Wat zet ik in mijn tijdlijn?
Noteer wat er gebeurde, wanneer, welke reactie u kreeg en waar u een brief, bericht of foto terugvindt. Is een datum onzeker? Schrijf dat erbij.
Wordt mijn bewijs meegestuurd?
Nee. U noteert alleen waar u het bewijs bewaart. Er worden geen bestanden geüpload of automatisch verstuurd.
Hoe bewaar ik mijn tijdlijn?
Uw invoer wordt niet automatisch bewaard. Kies Bewaar en ga later verder om deze voorbereiding, inclusief uw tijdlijn, in Mijn overzicht op te slaan. Wacht op de bevestiging en bewaar nieuwe wijzigingen opnieuw. U kunt ook zonder account een Word-bestand downloaden.
Maximaal 20 gebeurtenissen. Kies bij een gebeurtenis een andere positie om de volgorde te wijzigen.
0 / 6 · Gecontroleerd of verzameld
Noteer per gebeurtenis: datum, wat er gebeurde en waar u het bewijs terugvindt. Bijvoorbeeld: 3 oktober — brief ontvangen — map met post.
Beschrijf uw gewenste oplossing. Bijvoorbeeld: uitleg over een inhouding en terugbetaling van het bedrag dat nog openstaat.
Bijvoorbeeld: welk document ontbreekt, wie kan dat geven en welke stap moet ik eerst zetten?
Neem datum en herkomst over. Is de termijn onbekend? Noteer dat en controleer hem meteen; dit hulpmiddel berekent of bewaakt geen termijnen.
Na uw gesprek
Dit zijn uw eigen notities. Controleer afspraken met de ander; dit verslag bewijst niet dat de ander akkoord is.
Dit is uw eigen voorbereiding, geen ingediend verzoek, bezwaar of juridisch beoordeeld document. Een vinkje bevestigt alleen uw eigen voortgang. Controleer de juiste procedure en termijn in de originele brief.
Bewaar en ga later verder
Invoer wissen
Download eerst wat u wilt bewaren. Wissen kan niet ongedaan worden gemaakt.
- Eigendom, inbreng en schulden
- Huishoudbudget en gezamenlijke rekening
- Huurakte, eigendomsakte en hypotheek
- Testamenten en verblijvingsbeding
- Pensioenaanmelding, BRP en fiscale gevolgen
- Erkenning, gezag en afspraken bij vertrek
Veelgestelde vragen
Is alles op onze gezamenlijke rekening automatisch van ons beiden?
Nee. De bevoegdheid om de rekening te gebruiken en de onderlinge eigendom van het geld zijn verschillende vragen. Bewaar bewijs van bijdragen en leg vast welk geld gezamenlijk wordt en hoe u later afrekent.
Bronnen en verdere uitleg
KNB · SamenwonenRijksoverheid · SamenlevingscontractKNB · Erfenis partnerBelastingdienst · Fiscaal partnerschapRijksoverheid · Gezag door erkenningRechtspraak · Gezag en uitzonderingenRijksoverheid · Verschillen huwelijk en samenlevingscontractInhoud gecontroleerd op . Deze uitleg helpt u op weg. Voor een persoonlijke beoordeling van uw zaak kunt u een advocaat raadplegen. Lees hoe wij onze bronnen kiezen en de informatie bijhouden.