Wanneer en hoe vraag ik curatele aan?
Waarmee kan ik u helpen?
Uitgebreide uitleg, checklist en bronnen
Curatele beschermt een volwassene bij geldzaken én persoonlijke zorg wanneer bewind, mentorschap of hun combinatie onvoldoende zijn. Het is een ingrijpende rechterlijke maatregel, geen gewone volmacht.
Op deze pagina
Beoordeel noodzaak en gevolgen
Leg uit waarom lichtere hulp niet voldoende beschermt. Curatele kan nodig zijn door lichamelijke of geestelijke oorzaken of verslaving en kan tijdelijk gelden. De betrokkene wordt handelingsonbekwaam: bijvoorbeeld niet zelfstandig contracteren of ouderlijk gezag uitoefenen. Voor een specifieke handeling kan schriftelijke toestemming nodig zijn. Zeer persoonlijke beslissingen blijven bijzonder: de curator kan geen donorregistratie of euthanasieverklaring namens iemand maken; voor trouwen of een testament gelden afzonderlijke wettelijke voorwaarden. Vraag bij spoed naar een provisionele bewindvoerder: tijdens die tijdelijke bescherming blijft de persoon handelingsbekwaam.
Kies bevoegde aanvrager en curator
Aanvragen kan onder meer door de volwassen betrokkene, partner, bloedverwant tot de vierde graad, gezaghouder vóór achttien, bestaande bewindvoerder of mentor, zorginstelling of OM. Stel één of twee geschikte curatoren voor. Een kandidaat mag niet zelf onder curatele of mentorschap staan, failliet zijn, in de Wsnp zitten, de Wsnp-bewindvoerder van betrokkene zijn of diens direct betrokken professionele hulpverlener/medewerker of leidinggevende van de zorgorganisatie zijn. Bij eigen bewind bestaat een beperkte uitzondering: de kandidaat moet tot de aanvragerskring horen en samenwerken met een tweede curator die alleen de financiën beheert. Professionals hebben extra kwaliteitseisen.
Verzamel aanvraagstukken
Laat iedere kandidaat een bereidverklaring tekenen. Verzamel partnerinstemming en reacties van volwassen kinderen, of anders ouders en volwassen broers/zussen, en bestaande bewindvoerder of mentor. Een weigering blokkeert aanvragen niet; vermeld de reden. Voeg een levenstestament, ondertekende informatie over beperkingen of verslaving, zo nodig schulden en inkomsten, toe. Een instelling voegt KvK-uittreksel en eventueel volmacht toe; een professionele curator een plan van aanpak. Benoem de wensen van de persoon en waarom uw voorstel passend is.
Dien in en begroot kosten
Gebruik Mijn CBM met uw eigen DigiD of het ondertekende officiële Verzoek tot ondercuratelestelling met bijlagen, per post of balie bij de woonplaatsrechtbank van betrokkene. Volg lokale indieninstructies. Een advocaat is bij de aanvraag niet verplicht. Griffierecht is normaal binnen vier weken vanaf indiening verschuldigd; volg de nota, want te laat betalen kan inhoudelijke behandeling verhinderen zonder de schuld te laten vervallen. Ook voorlopige bescherming, opheffing of omzetting kan griffierecht kosten; wisselen/toevoegen curator of verlengen niet. De persoon betaalt eventuele jaarbeloning; meer dan het maximum vraagt rechterlijke toestemming. Vraag zo nodig de gemeente naar bijzondere bijstand en controleer actuele particuliere of professionele tarieven.
Bespreek de zaak en bewaak beroep
De besloten zitting is meestal binnen twee maanden, zonder garantie. Meld verhindering vooraf; niet verschijnen van verzoeker of betrokkene zonder bericht kan afwijzing geven. Belanghebbenden kunnen een ondertekend verweer sturen met zaaknummer, gegevens, redenen en bewijs. Extra aanwezigen hebben toestemming nodig. De rechter kan toewijzen, weigeren, tijdelijk beschermen of voor een lichtere maatregel kiezen en volgt meestal de voorkeur voor curator. Curatele zelf begint op de uitspraakdatum; de taak van de curator begint de dag na verzending van de beschikking. Een provisionele benoeming vervalt bij de uitspraak. Hoger beroep moet binnen drie maanden na de uitspraak via een advocaat worden ingesteld.
Start beheer en blijf verantwoorden
Maak binnen vier maanden na de start de boedelbeschrijving; ook een opvolgende curator moet inventariseren. De griffie regelt CCBR en Staatscourant; de curator regelt indien relevant Kadaster en Handelsregister. Beheer betalingen, administratie, belasting en zorg met persoonlijk contact en betrokkenheid van de persoon. Vraag vooraf rechterlijke machtiging voor onder meer verwachte uitgaven boven €2.000, woning/grond verkopen, woning huren/verhuren, lenen, schenken, beleggen, erfenisbeslissingen, procederen of polisafkoop. Bewaar bonnen. Dien jaarlijks rekening en verantwoording, in beginsel vijfjaarlijks evaluatie en bij einde/wisseling/overlijden eindverantwoording in. Meld verhuizing, erfenis, overlijden, langdurige uitval of wens tot wijziging/stoppen. Bespreek klachten eerst met curator, daarna zo nodig met de toezichthoudende rechter.
Uw checklist
Maak uw voorbereidingInvullen en bewaren · Word
Vink af wat u hebt gecontroleerd of verzameld. Schrijf erbij wat nog ontbreekt en neem uw overzicht mee naar een gesprek.
Zonder opslaan in Mijn overzicht: uw invoer blijft alleen in dit scherm. Download vóór u weggaat; sluiten of herladen wist de invoer. Vul geen BSN, wachtwoorden of onnodige persoonsgegevens in.
Wat heeft u nog nodig voor uw volgende stap?
Punt 1 / 6 · Waar staat u met dit punt?
Concrete risico's en waarom lichtere maatregelen niet volstaan
Dit overzicht volgt uw eigen antwoorden. Het is geen beoordeling van uw recht of garantie dat uw dossier compleet is.
Uw keuzes blijven hier. Bewaren of downloaden doet u zelf via de knoppen hieronder.
Alle gegevens, notities en tijdlijn bekijken
Uw tijdlijn en bewijsstukken
Zet gebeurtenissen en contactmomenten onder elkaar. Noteer waar u het bewijs bewaart; uploaden is niet nodig.
Wat zet ik in mijn tijdlijn?
Noteer wat er gebeurde, wanneer, welke reactie u kreeg en waar u een brief, bericht of foto terugvindt. Is een datum onzeker? Schrijf dat erbij.
Wordt mijn bewijs meegestuurd?
Nee. U noteert alleen waar u het bewijs bewaart. Er worden geen bestanden geüpload of automatisch verstuurd.
Hoe bewaar ik mijn tijdlijn?
Uw invoer wordt niet automatisch bewaard. Kies Bewaar en ga later verder om deze voorbereiding, inclusief uw tijdlijn, in Mijn overzicht op te slaan. Wacht op de bevestiging en bewaar nieuwe wijzigingen opnieuw. U kunt ook zonder account een Word-bestand downloaden.
Maximaal 20 gebeurtenissen. Kies bij een gebeurtenis een andere positie om de volgorde te wijzigen.
0 / 6 · Gecontroleerd of verzameld
Noteer per gebeurtenis: datum, wat er gebeurde en waar u het bewijs terugvindt. Bijvoorbeeld: 3 oktober — brief ontvangen — map met post.
Beschrijf uw gewenste oplossing. Bijvoorbeeld: uitleg over een inhouding en terugbetaling van het bedrag dat nog openstaat.
Bijvoorbeeld: welk document ontbreekt, wie kan dat geven en welke stap moet ik eerst zetten?
Neem datum en herkomst over. Is de termijn onbekend? Noteer dat en controleer hem meteen; dit hulpmiddel berekent of bewaakt geen termijnen.
Na uw gesprek
Dit zijn uw eigen notities. Controleer afspraken met de ander; dit verslag bewijst niet dat de ander akkoord is.
Dit is uw eigen voorbereiding, geen ingediend verzoek, bezwaar of juridisch beoordeeld document. Een vinkje bevestigt alleen uw eigen voortgang. Controleer de juiste procedure en termijn in de originele brief.
Bewaar en ga later verder
Invoer wissen
Download eerst wat u wilt bewaren. Wissen kan niet ongedaan worden gemaakt.
- Concrete risico's en waarom lichtere maatregelen niet volstaan
- Bevoegde aanvrager, voorkeur en geschiktheid curator(en)
- Bereidverklaringen, instemming of gemotiveerde bezwaren
- Levenstestament, toestand, schulden/inkomsten en professionele bijlagen
- Officieel formulier/Mijn CBM, griffienota en oproep
- Uitspraak/verzenddatum, beroep, inventaris en benodigde machtigingen
Veelgestelde vragen
Is curatele hetzelfde als bewind plus mentorschap?
Nee. Curatele maakt de persoon handelingsonbekwaam en heeft bijvoorbeeld gevolgen voor contracten en ouderlijk gezag. Bewind en mentorschap zijn lichtere maatregelen. De rechter mag curatele pas inzetten als die onvoldoende bescherming bieden.
Bronnen en verdere uitleg
Rechtspraak · CurateleRechtspraak · AanvragenRechtspraak · KostenRechtspraak · BetrokkeneRechtspraak · Taken curatorInhoud gecontroleerd op . Deze uitleg helpt u op weg. Voor een persoonlijke beoordeling van uw zaak kunt u een advocaat raadplegen. Lees hoe wij onze bronnen kiezen en de informatie bijhouden.