Wanneer en hoe verwerpt u een erfenis?
Waarmee kan ik u helpen?
Uitgebreide uitleg, checklist en bronnen
Na verwerping bent u geen erfgenaam meer: u krijgt niets en bent niet aansprakelijk voor schulden uit de nalatenschap. De keuze is in beginsel definitief.
Op deze pagina
- Kies de juiste rechtbank
- Gebruik het officiële formulier
- Bewaar akte en registratie
- Minderjarigen: toestemming en twee stappen
- Controleer de toepasselijke termijn
- Controleer opvolgende erfgenamen en eigen verplichtingen
- Het boedelregister kosteloos raadplegen
- Aanvullende aandachtspunten
- Aanvullende aandachtspunten
- Uw checklist
- Veelgestelde vragen
- Bronnen en verdere uitleg
Kies de juiste rechtbank
Bij een overledene met laatste woonplaats in Nederland legt u de verklaring af bij de rechtbank van die woonplaats. Controleer de contact- en indieninstructies. Een buitenlandse laatste woonplaats vraagt een afzonderlijke bevoegdheidscontrole; volg daarvoor de buitenlandse-erfenisroute van Rechtspraak.
Gebruik het officiële formulier
Vul de actuele Verklaring nalatenschap voor meerderjarigen in, print en onderteken. Voeg kopieën van overlijdensakte en geldig identiteitsbewijs toe. Dien volgens Rechtspraak per post of aan de balie in. Bij gezamenlijke indiening zijn schriftelijke volmachten en de gevraagde identiteitskopieën nodig; verschillende keuzes vragen afzonderlijke verklaringen. Deel die stukken niet hier.
Bewaar akte en registratie
Voor de akte betaalt u griffierecht; controleer het actuele tarief en de betaalinstructies. Gezamenlijke keuzes kunnen kosten delen, verschillende aktes kunnen extra kosten geven. Bewaar de akte nalatenschap en controleer de registratie in het boedelregister. Een notariële verklaring van erfrecht is iets anders. Onze voorbereiding dient niets in.
Minderjarigen: toestemming en twee stappen
Een minderjarige kan niet zuiver aanvaarden. Voor verwerping vraagt de wettelijke vertegenwoordiger eerst machtiging bij de kantonrechter van de woonplaats van het kind; bij gezamenlijk gezag tekenen beide ouders. Onderbouw het belang van het kind met boedelgegevens. Na toestemming moet nog de verklaring met machtiging, overlijdensakte en identiteitskopieën naar de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene. Toestemming alleen is geen verwerping.
Controleer de toepasselijke termijn
Voor handelingsbekwame volwassenen geldt niet één algemene keuzetermijn na overlijden. Een rechterlijke termijn of beneficiaire aanvaarding door een mede-erfgenaam kan dat veranderen: na kennisneming van die aanvaarding geldt drie maanden voor uw keuze. Laat een al gestelde of verlengde rechterlijke termijn afzonderlijk controleren; ga dan niet zonder meer van een nieuwe termijn van drie maanden uit. Voor een kind geldt drie maanden vanaf het erfgenaam worden; dat kan na registratie van uw eigen verwerping zijn. Vraag zo nodig verlenging vóór afloop. Zonder tijdige verwerping volgt automatisch beneficiaire aanvaarding. Rechtspraak noemt na machtiging nog twee maanden voor de verklaring; laat de samenloop onmiddellijk controleren en wacht niet af.
Controleer opvolgende erfgenamen en eigen verplichtingen
Laat vóór verwerping vaststellen wie daarna erfgenaam wordt: uw kinderen kunnen in uw plaats komen. Verwerping is in beginsel definitief. Bewaar na indiening de akte en controleer de vervolgstappen voor die erfgenamen. Neem vóór uw keuze geen waardevolle goederen voor uzelf en onttrek niets aan schuldeisers. Veilig bewaren is iets anders dan toe-eigenen; leg handelingen vast. Een eigen opdracht aan een uitvaartondernemer kan u persoonlijk tot betaling verplichten, ook na verwerping.
Het boedelregister kosteloos raadplegen
Het boedelregister zelf is openbaar en kosteloos in te zien; ook een uittreksel opvragen is gratis. Dit is iets anders dan griffierecht voor de akte van aanvaarding of verwerping. Vraag naar een bepaalde nalatenschap bij de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene. Het register vermeldt bijvoorbeeld verklaringen van erfgenamen en gegevens van een betrokken notaris of benoemde vereffenaar. De boedelbeschrijving zelf en de vermogensverdeling bij echtscheiding staan er niet in; schuldeisers kunnen via geregistreerde contactgegevens navragen waar de boedelbeschrijving ter inzage ligt.
Aanvullende aandachtspunten
Bij curatele of bewind gebruikt de vertegenwoordiger het speciale formulier voor minderjarigen/bewind/curatele/Wsnp. Voor beneficiaire aanvaarding is geen voorafgaande machtiging nodig; voor verwerping vraagt de curator of bewindvoerder die bij de kantonrechter. In de Wsnp vraagt de Wsnp-bewindvoerder toestemming aan de rechter-commissaris. Een particuliere vertegenwoordiger kan voor het machtigingsverzoek Mijn CBM met de eigen DigiD gebruiken of de postroute volgen; een professionele vertegenwoordiger volgt de digitale beroepsroute. Daarna moeten machtiging, verklaring en bewijsstukken nog naar de bevoegde rechtbank; toestemming alleen verwerpt niets. Bij een buitenlandse laatste woonplaats onderzoekt u zowel het toepasselijke recht als de bevoegde autoriteit: bij deelnemende EU-landen verwijst Rechtspraak naar de rechtbank van de woonplaats van de erfgenaam; bij overige landen naar de bevoegde buitenlandse autoriteit, met een Nederlandse mogelijkheid bij rechtbank Den Haag als er Nederlands vermogen is. Laat geldigheid en eventuele kennisgeving in het buitenland controleren. Automatische beneficiaire aanvaarding door een minderjarige leidt zonder ingediend formulier niet vanzelf tot inschrijving in het boedelregister. Deze Nederlandse indienroute veronderstelt dat de erfgenaam in Nederland woont en hier de verklaring aflegt; zij bepaalt niet welke rechter de hele buitenlandse nalatenschap afwikkelt of welk erfrecht geldt.
Aanvullende aandachtspunten
Ontvangt u bijstand, een inkomens- of vermogensafhankelijke regeling, of zit u in een schuldregeling? Vraag vóór een keuze aan de uitvoerder en uw bewindvoerder welke meldplicht en gevolgen deze erfenis heeft. Meld het volgens de toepasselijke regels, ook als uitbetaling later volgt; wacht niet zonder overleg op de verdeling. Verwerping is niet automatisch een veilige manier om gevolgen voor uitkering of schuldeisers te vermijden. Het effect verschilt per regeling en situatie: trek uit het woord ‘erfenis’ geen algemene conclusie dat iedere uitkering, pensioen of studieregeling verandert.
Uw checklist
Maak uw voorbereidingInvullen en bewaren · Word
Vink af wat u hebt gecontroleerd of verzameld. Schrijf erbij wat nog ontbreekt en neem uw overzicht mee naar een gesprek.
Zonder opslaan in Mijn overzicht: uw invoer blijft alleen in dit scherm. Download vóór u weggaat; sluiten of herladen wist de invoer. Vul geen BSN, wachtwoorden of onnodige persoonsgegevens in.
Wat heeft u nog nodig voor uw volgende stap?
Punt 1 / 6 · Waar staat u met dit punt?
Overlijdensakte
Dit overzicht volgt uw eigen antwoorden. Het is geen beoordeling van uw recht of garantie dat uw dossier compleet is.
Uw keuzes blijven hier. Bewaren of downloaden doet u zelf via de knoppen hieronder.
Alle gegevens, notities en tijdlijn bekijken
Uw tijdlijn en bewijsstukken
Zet gebeurtenissen en contactmomenten onder elkaar. Noteer waar u het bewijs bewaart; uploaden is niet nodig.
Wat zet ik in mijn tijdlijn?
Noteer wat er gebeurde, wanneer, welke reactie u kreeg en waar u een brief, bericht of foto terugvindt. Is een datum onzeker? Schrijf dat erbij.
Wordt mijn bewijs meegestuurd?
Nee. U noteert alleen waar u het bewijs bewaart. Er worden geen bestanden geüpload of automatisch verstuurd.
Hoe bewaar ik mijn tijdlijn?
Uw invoer wordt niet automatisch bewaard. Kies Bewaar en ga later verder om deze voorbereiding, inclusief uw tijdlijn, in Mijn overzicht op te slaan. Wacht op de bevestiging en bewaar nieuwe wijzigingen opnieuw. U kunt ook zonder account een Word-bestand downloaden.
Maximaal 20 gebeurtenissen. Kies bij een gebeurtenis een andere positie om de volgorde te wijzigen.
0 / 6 · Gecontroleerd of verzameld
Noteer per gebeurtenis: datum, wat er gebeurde en waar u het bewijs terugvindt. Bijvoorbeeld: 3 oktober — brief ontvangen — map met post.
Beschrijf uw gewenste oplossing. Bijvoorbeeld: uitleg over een inhouding en terugbetaling van het bedrag dat nog openstaat.
Bijvoorbeeld: welk document ontbreekt, wie kan dat geven en welke stap moet ik eerst zetten?
Neem datum en herkomst over. Is de termijn onbekend? Noteer dat en controleer hem meteen; dit hulpmiddel berekent of bewaakt geen termijnen.
Na uw gesprek
Dit zijn uw eigen notities. Controleer afspraken met de ander; dit verslag bewijst niet dat de ander akkoord is.
Dit is uw eigen voorbereiding, geen ingediend verzoek, bezwaar of juridisch beoordeeld document. Een vinkje bevestigt alleen uw eigen voortgang. Controleer de juiste procedure en termijn in de originele brief.
Bewaar en ga later verder
Invoer wissen
Download eerst wat u wilt bewaren. Wissen kan niet ongedaan worden gemaakt.
- Overlijdensakte
- Identiteitsbewijs
- Formulier rechtbank
- Inzicht bezittingen en schulden
- Positie kinderen
- Bewijs van indiening
Veelgestelde vragen
Kan ik terugkomen op het verwerpen van een erfenis?
In beginsel niet. Laat gevolgen voor uzelf en opvolgende erfgenamen daarom vooraf beoordelen.
Moet ik de uitvaart betalen na verwerping?
Verwerping beantwoordt niet automatisch iedere vraag over uitvaartkosten; opdrachtgeverschap en beschikbare boedelmiddelen zijn relevant.
Bronnen en verdere uitleg
Rechtspraak — procedureRijksoverheid — minderjarige erfgenamenRijksoverheid — aanvaardenRechtspraak — vereffeningRechtspraak · BoedelregisterNotaris · Erfenis aanvaarden of nietInhoud gecontroleerd op . Deze uitleg helpt u op weg. Voor een persoonlijke beoordeling van uw zaak kunt u een advocaat raadplegen. Lees hoe wij onze bronnen kiezen en de informatie bijhouden.