Hoe vraag ik naturalisatie aan om Nederlander te worden?
Waarmee kan ik u helpen?
Uitgebreide uitleg, checklist en bronnen
Woont u in Nederland, bespreek een naturalisatieverzoek met uw gemeente. De IND beoordeelt de voorwaarden. Alleen vijf jaar wonen of een inburgeringsdiploma is niet genoeg. Controleer eerst uw verblijfsrecht, uitzonderingen, documenten en gevolgen voor uw huidige nationaliteit.
Op deze pagina
- Controleer leeftijd en verblijfsrecht
- Toets uitzonderingen en optie apart
- Verzamel bewijs en controleer inburgering
- Onderzoek afstand van uw nationaliteit
- Bespreek kinderen afzonderlijk
- Dien via de gemeente in en betaal
- Volg de beslissing en behoud uw verblijf
- Rond ceremonie en vervolgverplichtingen af
- Controleer naamvaststelling en wijziging
- Bekijk latere naturalisatie van kinderen en bewijsuitzonderingen
- Uw checklist
- Veelgestelde vragen
- Bronnen en verdere uitleg
Controleer leeftijd en verblijfsrecht
Deze uitleg gaat over een meerderjarige die in Nederland naturalisatie aanvraagt. De hoofdregel is vijf jaar onafgebroken rechtmatig verblijf in het Koninkrijk, zonder gaten door te late verlenging. Bij aanvraag, gedurende de procedure én bij de ceremonie is passend geldig verblijfsrecht nodig: bijvoorbeeld onbepaalde tijd, bepaalde tijd met een niet-tijdelijk doel, een passend EU-familiedocument of verblijf volgens EU-recht. EU/EER/Zwitserse burgers hoeven niet altijd een verblijfskaart te hebben. Een naturalisatieverzoek verlengt uw verblijfsvergunning niet; regel dat apart.
Toets uitzonderingen en optie apart
Vijf jaar is geen universele wachttijd. Er bestaan onder voorwaarden routes voor bijvoorbeeld een Nederlandse partner, erkende staatloosheid, oud-Nederlanders en eerdere verblijfsperioden. Een partnerrelatie alleen bewijst geen uitzondering: duur, samenwoning, huwelijk of registratie, woonland en voortzetting tellen mee. Controleer de volledige IND-uitzondering vóór u betaalt. Onderzoek ook optie: die geldt alleen voor specifieke wettelijke groepen, niet voor iedereen die lang in Nederland woont. Vanuit het buitenland gelden aparte voorwaarden en aanvraagpunten.
Verzamel bewijs en controleer inburgering
Verzamel geldig identiteits-/nationaliteitsbewijs, geboorteakte, bewijs van passend verblijf en het vereiste inburgeringsbewijs. Controleer welke buitenlandse akten al in de BRP staan en welke vertaling of legalisatie nodig is. Ontbrekende stukken betekenen niet automatisch afwijzing of vrijstelling: bespreek onderbouwde bewijsnood. Voor naturalisatie is volgens de actuele IND-uitleg minimaal A2 en de vereiste examenonderdelen nodig, tenzij een passende vrijstelling of ontheffing geldt. Dit is niet hetzelfde als uw algemene inburgeringsplicht. Meld relevante strafzaken of straffen eerlijk; de openbare-ordetoets kent eigen regels en is geen eenvoudige vinkvraag.
IND · Nederlander worden door naturalisatie ↗
Onderzoek afstand van uw nationaliteit
Volwassenen moeten na naturalisatie doorgaans afstand doen van andere nationaliteiten, maar er zijn uitzonderingen en regels per land. Bijvoorbeeld huwelijk of geregistreerd partnerschap met een Nederlander kan onder de juiste peildatum een uitzondering geven; alleen samenwonen is daarvoor niet hetzelfde. Soms gaat een nationaliteit automatisch verloren of kan afstand niet. Controleer gevolgen voor rechten, kosten en bewijs vooraf. Vraag een benodigde vrijstelling bij het naturalisatieverzoek, niet pas nadat u Nederlander bent. Doe niet voortijdig op eigen initiatief afstand om een aanvraag te versnellen.
Bespreek kinderen afzonderlijk
Een minderjarig kind wordt niet automatisch meegenomen. Vraag mee-naturalisatie expliciet bij uw eigen verzoek en laat woon- en verblijfsvoorwaarden per kind controleren. Kinderen vanaf 12 jaar gaan mee naar de gemeente. Voor 16- en 17-jarigen gelden onder meer drie jaar onafgebroken wonen in Nederland, eigen instemming en de verklaring van verbondenheid. Vraagt maar één ouder naturalisatie aan, dan kan de andere ouder in een zienswijze laten weten of die bezwaar heeft tegen de naturalisatie van het kind. Vraag de gemeente welke verklaring en stukken nodig zijn. Wordt een kind tijdens de procedure 18, bespreek de afzonderlijke na-naturalisatieroute; neem geen automatische uitkomst aan.
Dien via de gemeente in en betaal
Maak een afspraak bij uw woongemeente; daar worden documenten en verklaringen gecontroleerd en wordt de aanvraag voorbereid voor de IND. Sommige gemeenten bieden een officiële digitale vooraanvraag met aansluitend baliebezoek; dat is geen algemeen volledig online traject. De gewone leges in 2026 zijn € 1.139 voor één persoon, € 1.454 samen met partner en € 168 per mee-naturaliserend minderjarig kind. Voor bepaalde groepen gelden lagere of geen leges: laat de toepasselijke categorie bevestigen. Vertaling, legalisatie en examens kunnen aparte kosten geven. Gebruik de officiële formulieren, geen algemene brief.
Volg de beslissing en behoud uw verblijf
Bewaar het aanvraag- en betaalbewijs en controleer de ontvangstbrief en Mijn IND. De normale beslistermijn is twaalf maanden vanaf het moment dat de aanvraag compleet is én de kosten zijn betaald; verlenging is mogelijk en wordt meegedeeld. Een afspraakdatum is dus niet automatisch de startdatum. Houd geldig passend verblijf en de relevante voorwaarden gedurende de procedure in stand. Bij een afwijzing leest u de motivering, bezwaarroute en termijn in het besluit en vraagt zo nodig tijdig juridische hulp. Een positieve IND-beslissing maakt u nog niet meteen Nederlander; plan geen paspoort op die brief alleen.
Rond ceremonie en vervolgverplichtingen af
Volg na goedkeuring de gemeentelijke uitnodiging voor de naturalisatieceremonie. Volgens IND moet deelname binnen één jaar na de positieve beslissing plaatsvinden; de verklaring van verbondenheid en uitreiking van het besluit horen bij de afronding. Voor kinderen hangt verplichte deelname onder meer af van hun leeftijd bij aanvraag. Volg daarna eventuele IND-instructies over afstand van nationaliteit en bewijs; negeren kan gevolgen hebben voor het Nederlanderschap. Pas na verkrijging kunt u de paspoortaanvraag voorbereiden. Onze checklist bewaart alleen voorbereiding en dient niets in; onze eigen hulpaanvraag biedt een juridische vervolgroute zonder uitkomstgarantie.
Controleer naamvaststelling en wijziging
Heeft u één naam of geen onderscheid tussen voor- en achternaam, dan moet bij naturalisatie een naam worden vastgesteld; bespreek het formulier met de gemeente. Een naamswijziging voor inburgering kan onder de IND-categorieën: moeilijk uitspreekbaar, ongepast/bespottelijk in het Nederlands, terug naar eigen achternaam na huwelijksnaam, een niet-verbogen vorm of één deel van een samengestelde oudernaam. Dit is geen vrije algemene naamswijziging. Mee-naturaliserende kinderen van twaalf tot en met vijftien mogen hun mening geven; zestien- en zeventienjarigen moeten instemmen met vaststelling of wijziging.
Bekijk latere naturalisatie van kinderen en bewijsuitzonderingen
Een kind dat niet met u Nederlander werd kan na-naturalisatie aanvragen. Normaal noemt IND drie jaar onafgebroken rechtmatig verblijf in het Koninkrijk en een niet-tijdelijk verblijfsdoel bij aanvraag. Is het kind tijdens uw procedure geboren, dan gelden wonen in het Koninkrijk en een geldige niet-tijdelijke vergunning; aanvraag binnen één jaar nadat u Nederlander werd is dan gratis. Wie tijdens uw naturalisatie/optie meerderjarig werd en daardoor niet meenaturaliseerde, vraagt zelf aan, met de driejaars-/verblijfsvoorwaarden en toepasselijke leges. Voor de ceremonie is deelname verplicht vanaf zestien jaar bij aanvraag; jongere kinderen mogen mee. Bij identiteit: asiel, staatloosheid of EU-langdurig verblijf met internationale-beschermingsaantekening kunnen gebruik van vluchtelingen-/vreemdelingenpaspoort toelaten. IND beschrijft een uitzondering bij twijfel door onjuiste ouderverklaringen: dan uitgaan van de identiteit/nationaliteit opgegeven bij de vergunning van het minderjarige kind, niet automatisch afwijzen om die reden. Bespreek concrete bewijsproblemen met de gemeente.
Uw checklist
Maak uw voorbereidingInvullen en bewaren · Word
Vink af wat u hebt gecontroleerd of verzameld. Schrijf erbij wat nog ontbreekt en neem uw overzicht mee naar een gesprek.
Zonder opslaan in Mijn overzicht: uw invoer blijft alleen in dit scherm. Download vóór u weggaat; sluiten of herladen wist de invoer. Vul geen BSN, wachtwoorden of onnodige persoonsgegevens in.
Wat heeft u nog nodig voor uw volgende stap?
Punt 1 / 6 · Waar staat u met dit punt?
Verblijfsperioden, vergunningen en verlengdata
Dit overzicht volgt uw eigen antwoorden. Het is geen beoordeling van uw recht of garantie dat uw dossier compleet is.
Uw keuzes blijven hier. Bewaren of downloaden doet u zelf via de knoppen hieronder.
Alle gegevens, notities en tijdlijn bekijken
Uw tijdlijn en bewijsstukken
Zet gebeurtenissen en contactmomenten onder elkaar. Noteer waar u het bewijs bewaart; uploaden is niet nodig.
Wat zet ik in mijn tijdlijn?
Noteer wat er gebeurde, wanneer, welke reactie u kreeg en waar u een brief, bericht of foto terugvindt. Is een datum onzeker? Schrijf dat erbij.
Wordt mijn bewijs meegestuurd?
Nee. U noteert alleen waar u het bewijs bewaart. Er worden geen bestanden geüpload of automatisch verstuurd.
Hoe bewaar ik mijn tijdlijn?
Uw invoer wordt niet automatisch bewaard. Kies Bewaar en ga later verder om deze voorbereiding, inclusief uw tijdlijn, in Mijn overzicht op te slaan. Wacht op de bevestiging en bewaar nieuwe wijzigingen opnieuw. U kunt ook zonder account een Word-bestand downloaden.
Maximaal 20 gebeurtenissen. Kies bij een gebeurtenis een andere positie om de volgorde te wijzigen.
0 / 6 · Gecontroleerd of verzameld
Noteer per gebeurtenis: datum, wat er gebeurde en waar u het bewijs terugvindt. Bijvoorbeeld: 3 oktober — brief ontvangen — map met post.
Beschrijf uw gewenste oplossing. Bijvoorbeeld: uitleg over een inhouding en terugbetaling van het bedrag dat nog openstaat.
Bijvoorbeeld: welk document ontbreekt, wie kan dat geven en welke stap moet ik eerst zetten?
Neem datum en herkomst over. Is de termijn onbekend? Noteer dat en controleer hem meteen; dit hulpmiddel berekent of bewaakt geen termijnen.
Na uw gesprek
Dit zijn uw eigen notities. Controleer afspraken met de ander; dit verslag bewijst niet dat de ander akkoord is.
Dit is uw eigen voorbereiding, geen ingediend verzoek, bezwaar of juridisch beoordeeld document. Een vinkje bevestigt alleen uw eigen voortgang. Controleer de juiste procedure en termijn in de originele brief.
Bewaar en ga later verder
Invoer wissen
Download eerst wat u wilt bewaren. Wissen kan niet ongedaan worden gemaakt.
- Verblijfsperioden, vergunningen en verlengdata
- Bewijs van toepasselijke uitzondering of optieonderzoek
- Identiteit, geboorteakte en vertaling/legalisatie
- Inburgeringsbewijs of concrete vrijstelling/ontheffing
- Nationaliteiten, afstandsgevolgen en kindgegevens
- Betaling, ontvangstbrief, beslisdatum en ceremonie
Veelgestelde vragen
Ben ik automatisch Nederlander na vijf jaar wonen?
Nee. Vijf jaar is doorgaans een verblijfsvoorwaarde, geen automatische verkrijging. Passend verblijfsrecht, bewijs, inburgering, openbare orde en eventuele afstand blijven afzonderlijke controles. Voor sommige situaties is de termijn anders of geldt optie. Na een positieve beslissing is ook de officiële afronding nodig.
Bronnen en verdere uitleg
IND · Nederlander worden door naturalisatieIND · Uitzonderingen verblijfsduurIND · OptieprocedureIND · Inburgering voor naturalisatieIND · Afstand nationaliteitIND · Actuele legesIND · Openbare-ordebeleidGemeente Utrecht · Voorbeeld aanvraagrouteIND · Beslistermijnen en exacte startInhoud gecontroleerd op . Deze uitleg helpt u op weg. Voor een persoonlijke beoordeling van uw zaak kunt u een advocaat raadplegen. Lees hoe wij onze bronnen kiezen en de informatie bijhouden.