Wat is een opvullegaat en wat moet ik laten controleren?
Waarmee kan ik u helpen?
Uitgebreide uitleg, checklist en bronnen
Een opvullegaat is een testamentaire regeling die een verkrijging, vaak van de langstlevende partner, kan aanvullen om fiscale vrijstellingsruimte te benutten. De akte en de concrete nalatenschap bepalen de werking.
Op deze pagina
Begrijp de functie van het legaat
Een legaat geeft iemand een specifiek recht uit een nalatenschap. Bij een opvullegaat staat de benutting van vrijstellingsruimte centraal. Het is geen automatische algemene belastingvrijstelling en ontstaat niet doordat een nabestaande zelf een bedrag invult.
Lees de volledige testamentbepaling
Vraag de notaris voor wie de bepaling geldt, hoe het bedrag wordt bepaald en of er keuzevrijheid is. Controleer voorwaarden, termijnen en samenhang met andere bepalingen. Ga niet uit van dezelfde werking bij ieder testament of van een vaste grens uit een online voorbeeld.
Bepaal de nalatenschap en verkrijgingen
Verzamel de akte, familierelaties, eigendom, bezittingen, schulden en waarderingen. Laat de verkrijgingen en kindervorderingen met en zonder toepassing inzichtelijk maken. De fiscale waarde van een uitgestelde vordering kan afwijken van het nominale bedrag; alleen alle banksaldi optellen is onvoldoende.
Controleer de actuele fiscale uitgangspunten
Gebruik de Belastingdienstregels voor het jaar van overlijden. Laat beoordelen of iemand partner voor de erfbelasting is en welke vrijstelling werkelijk geldt; alleen partnerschap voor de inkomstenbelasting is geen voldoende toets. Bepaalde pensioen- of lijfrenterechten door het overlijden kunnen de partnervrijstelling verlagen (pensioenimputatie); AOW en Anw verlagen deze vrijstelling niet. Partner zijn voor de erfbelasting bepaalt niet zelfstandig wie civielrechtelijk erfgenaam is.
Belastingdienst — vrijstelling erfbelasting ↗
Belastingdienst — partners voor erfbelasting ↗
Belastingdienst — geen of minder erfbelasting ↗
Belastingdienst — pensioenimputatie en uitzonderingen AOW/Anw ↗
Vergelijk gevolgen nu en later
Vraag om een vergelijking van belasting, beschikbare liquide middelen en kindervorderingen bij het eerste overlijden, én aannames over een later overlijden. Minder belasting nu is niet vanzelf minder belasting over beide nalatenschappen samen. Toekomstig vermogen en regels staan niet vast; vraag welke onzekerheden de berekening bevat.
Leg uitleg, keuzes en uitvoering vast
Laat vóór aangifte of uitbetaling vastleggen welke keuze de akte toestaat en hoe die geldig wordt uitgevoerd. Bewaar de toelichting en berekeningen. Het officiële belastinghulpmiddel geeft slechts een indicatie en schrijft geen testamentclausule. Gebruik onze hulpaanvraag bij een juridisch geschil; deze voorbereiding verandert geen akte en dient geen aangifte in.
Uw checklist
Maak uw voorbereidingInvullen en bewaren · Word
Vink af wat u hebt gecontroleerd of verzameld. Schrijf erbij wat nog ontbreekt en neem uw overzicht mee naar een gesprek.
Zonder opslaan in Mijn overzicht: uw invoer blijft alleen in dit scherm. Download vóór u weggaat; sluiten of herladen wist de invoer. Vul geen BSN, wachtwoorden of onnodige persoonsgegevens in.
Wat heeft u nog nodig voor uw volgende stap?
Punt 1 / 6 · Waar staat u met dit punt?
Volledige testamentakte en relevante bepaling
Dit overzicht volgt uw eigen antwoorden. Het is geen beoordeling van uw recht of garantie dat uw dossier compleet is.
Uw keuzes blijven hier. Bewaren of downloaden doet u zelf via de knoppen hieronder.
Alle gegevens, notities en tijdlijn bekijken
Uw tijdlijn en bewijsstukken
Zet gebeurtenissen en contactmomenten onder elkaar. Noteer waar u het bewijs bewaart; uploaden is niet nodig.
Wat zet ik in mijn tijdlijn?
Noteer wat er gebeurde, wanneer, welke reactie u kreeg en waar u een brief, bericht of foto terugvindt. Is een datum onzeker? Schrijf dat erbij.
Wordt mijn bewijs meegestuurd?
Nee. U noteert alleen waar u het bewijs bewaart. Er worden geen bestanden geüpload of automatisch verstuurd.
Hoe bewaar ik mijn tijdlijn?
Uw invoer wordt niet automatisch bewaard. Kies Bewaar en ga later verder om deze voorbereiding, inclusief uw tijdlijn, in Mijn overzicht op te slaan. Wacht op de bevestiging en bewaar nieuwe wijzigingen opnieuw. U kunt ook zonder account een Word-bestand downloaden.
Maximaal 20 gebeurtenissen. Kies bij een gebeurtenis een andere positie om de volgorde te wijzigen.
0 / 6 · Gecontroleerd of verzameld
Noteer per gebeurtenis: datum, wat er gebeurde en waar u het bewijs terugvindt. Bijvoorbeeld: 3 oktober — brief ontvangen — map met post.
Beschrijf uw gewenste oplossing. Bijvoorbeeld: uitleg over een inhouding en terugbetaling van het bedrag dat nog openstaat.
Bijvoorbeeld: welk document ontbreekt, wie kan dat geven en welke stap moet ik eerst zetten?
Neem datum en herkomst over. Is de termijn onbekend? Noteer dat en controleer hem meteen; dit hulpmiddel berekent of bewaakt geen termijnen.
Na uw gesprek
Dit zijn uw eigen notities. Controleer afspraken met de ander; dit verslag bewijst niet dat de ander akkoord is.
Dit is uw eigen voorbereiding, geen ingediend verzoek, bezwaar of juridisch beoordeeld document. Een vinkje bevestigt alleen uw eigen voortgang. Controleer de juiste procedure en termijn in de originele brief.
Bewaar en ga later verder
Invoer wissen
Download eerst wat u wilt bewaren. Wissen kan niet ongedaan worden gemaakt.
- Volledige testamentakte en relevante bepaling
- Datum overlijden en relatie van iedere ontvanger
- Boedelbeschrijving en waarderingen
- Toepasselijke vrijstelling en pensioen/lijfrentegegevens
- Vergelijking van kindervorderingen, liquiditeit en belasting
- Keuzevoorwaarden, termijnen en notariële toelichting
Veelgestelde vragen
Bespaart een opvullegaat altijd erfbelasting?
Dat is niet gegarandeerd. Het kan de verdeling en belasting bij het eerste overlijden veranderen, met gevolgen voor later. Laat de werkelijke akte en cijfers vergelijken; deze pagina berekent geen optimaal bedrag.
Bronnen en verdere uitleg
KNB — opvullegaat/afvullegaatKNB — legaatBelastingdienst — wettelijke verdelingBelastingdienst — vrijstelling erfbelastingBelastingdienst — partners voor erfbelastingBelastingdienst — geen of minder erfbelastingBelastingdienst — hulpmiddel erfbelastingKNB — testament opstellenBelastingdienst — pensioenimputatie en uitzonderingen AOW/AnwInhoud gecontroleerd op . Deze uitleg helpt u op weg. Voor een persoonlijke beoordeling van uw zaak kunt u een advocaat raadplegen. Lees hoe wij onze bronnen kiezen en de informatie bijhouden.